poniedziałek, 21 lutego 2011

Kobiety z Indii



Indyjska pisarka Chitra Banerjee Divakaruni, obecnie na stałe mieszkająca w USA, jest jedną z tych kobiet jej narodowości, które mogą o sobie powiedzieć, że mają szczęście – są wolne, wykształcone, robią w życiu to, co kochają, nie krępują ich społeczne nakazy i zakazy. Dlatego mając taki komfort, mogą zrobić dużo dobrego dla tych swoich rodaczek, które tak dużo szczęścia nie miały. Dla tych kobiet z Indii, ale także z całej Południowej Azji, dla których wyzwolenie się z ram, w jakie zostały wtłoczone ciągle jeszcze stanowi problem praktycznie nie do rozwiązania. Które ciągle jeszcze otoczone są nicią przesądów, i od których wciąż otoczenie wymaga zbyt wiele niż są w stanie unieść,
Między innymi dlatego Divakaruni wraz z innymi kobietami jest współtwórczynią organizacji pod nazwą “Maitri” („Maitri” w sanskrycie oznacza „Przyjaźń”), która służy pomocą azjatyckim kobietom w najróżniejszych sprawach, a także zajmuje się problemami przemocy w rodzinie, co wciąż jest przecież jedną z głównych bolączek, zresztą nie tylko w krajach Azji. I dlatego też w hołdzie takim kobietom, swoim rodaczkom, Chitra pisze swoje powieści i opowiadania. Chcąc ukazać, przybliżyć nam ich problemy, ich świat, mentalność tak odmienną od europejskiej czy amerykańskiej, sprawy, z jakimi muszą borykać się codziennie.

„Nieświadome błędy naszego życia” to zbiór dziewięciu opowiadań. We wszystkich główną rolę grają kobiety, a większość z nich opowiada o indyjskich emigrantkach w Ameryce, o ich życiu, doświadczeniach, ale przede wszystkim dotyczą one różnych aspektów zetknięcia się dwóch tak krańcowo odmiennych od siebie kultur jak hinduska i amerykańska. Opowiadania te są poruszającymi historiami o niezrozumieniu, wyobcowaniu, samotności, poczuciu inności ( na przykład opowiadanie
„ Pani Dutta pisze list”), ale także o próbach przezwyciężenia siebie, wyparcia się swojego tła etnicznego, dostosowania się do otaczającej rzeczywistości, próbach bycia kimś innym.
Dla mnie kwintesencją całego zbioru jest ostatnie opowiadanie pod tytułem „Bengalskie nazwy gwiazd” – tutaj z kolei autorka pokazała, że bardzo trudno pozbyć się, zapomnieć o swoim bagażu, jaki wynosimy z dzieciństwa, o doświadczeniach związanych z naszym pochodzeniem. Choćby nie wiem jak zamerykanizowana była rodzina hinduska – jeśli powraca w strony ojczyste( choćby był to tylko pobyt wakacyjny) powracają wspomnienia, rzeczy, które na zawsze są zakodowane w pamięci, bo ”Zapachy dzieciństwa pozostają z tobą na całe życie”¹, a gwiazdy zawsze są tak samo piękne i świecą równie mocno, niezależnie, czy nazwiemy je po bengalsku, czy po angielsku.
Są to wreszcie historie o objawieniu, małym, niespodziewanym błysku, czasem wydarzeniu, które sprawia, że zaczynamy widzieć sprawy w inny sposób, jaśniej, wyraźniej, zaczynamy rozumieć swoje przeznaczenie po to, by móc pogodzić się z losem lub się zbuntować….

Język jakim posługuje się Chitra Banerjee Divakaruni w swoich utworach jest bardzo prosty. Nie znajdziemy tu żadnych perełek językowych, błyskotliwego słowotwórstwa. Opowieść pisana jest językiem potocznym, co nie oznacza, że pozbawionym wdzięku. Nie – jej opowieści płyną – zupełnie tak, jakby były opowiadane podczas pory monsunowej przy ciepłym ognisku. Podczas czytania naprawdę czujemy specyficzną atmosferę, a opisy przygotowywanych potraw sprawiają, że nabieramy ochoty na smakowite luchis, cynamon i kumin pachną tak intensywnie, a na myśl o chrupiących kuleczkach pani- puri cieknie ślinka.

Z pewnością wielka przepaść dzieli nasze postrzeganie świata, naszą, europejską czy amerykańską mentalność od tej, w jakiej wychowywane są kobiety w Indiach. Rzeczą pewną jest, że zetknięcie się tak odmiennych stylów musi wywołać szok kulturowy. We mnie opowieści Chitry Banerjee Divakaruni pozostawią wrażenie, jak w gruncie rzeczy odważne i silne są kobiety indyjskie. Dlatego, że wciąż, mimo przeciwności próbują walczyć, że chociażby podejmują próby bycia sobą…



¹ „Nieświadome błędy naszego życia”, str 216
_______________________________










Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Data polskiej premiery: 2008-02-05

Autor: Chitra Banerjee Divakaruni

Tytuł: Nieświadome błędy naszego życia

Moja ocena: 5/5


______________________

niedziela, 20 lutego 2011

Wyzwanie czytelnicze z Francją w tle

Podjęłam moje pierwsze wyzwanie czytelnicze :)



Francuska Kawiarenka Literacka



Pomysłodawczynią tego uroczego lokaliku jest Femme .
Cieszę się, że będę mogła wstąpić tam i podzielić się z uczestnikami tym, co w duszy mojej gra. Będzie to zarazem świetna okazja do bliższego poobcowania z francuską literaturą, ciągle mam wrażenie, że w moim czytaniu jest jej tak mało. Teraz mam bardzo dobrą okazję, by to naprawić.

A jeśli ktoś ma ochotę się do nas przyłączyć - będzie bardzo mile widziany. Zapowiada się naprawdę bardzo ciekawie .





________________________________

sobota, 19 lutego 2011

Wieczny wędrowiec


Nazwisko Węgra Sándora Márai przewija się coraz częściej na różnych blogach . Myślę, że pisarz ten jest stopniowo odkrywany przez polskich czytelników . I to bardzo dobrze, bo jest warty uwagi. Cieszę się również, że wydawnictwo „Czytelnik”, między innymi w swojej wspaniałej serii „Nike”, ciągle prezentuje nam te pozycje, które nie były jeszcze publikowane w Polsce.

„Pokój na Itace” idealnie wpisuje się w zamysł serii. Bo oto mamy tutaj modelowe dzieło nawiązujące bardzo mocno do mitu o Odyseuszu, do tej cudownej historii pozostawionej dla świata przez niewidomego wędrowca, pieśniarza, piewcę wspaniałych greckich mitów, herosów, bogiń i półbogów - Homera. I najlepszym tutaj słowem będzie chyba określenie, że utwór Marai „nawiązuje” do tego eposu, jest niejako dopowiedzeniem, rozwinięciem wątków z Odysei a jednocześnie własnym spojrzeniem pisarza na problemy tam opisane.

Każdy doskonale zna historię Odyseusza -Ulissesa – tego wiecznego wędrowca, tułacza, podróżnika. Jego dzieje od wieków pobudzają wyobraźnię artystów różnych epok. Z powodzeniem mógłby stać się patronem wszystkich tych, którym natura nie pozwala usiedzieć w miejscu, którzy szukają szczęścia w dalekich podróżach. Ale także wszystkich, którzy tak naprawdę nie znają swojego miejsca w życiu, nie potrafią określić siebie, ciągle poszukują, od czegoś uciekają . Oto jak określa Odyseusza Penelopa – „Mój mąż cudownie umiał odchodzić z domu. I zawsze wspaniale umiał powrócić. Tylko jednego nie umiał: pozostać… Takiego daru nie posiadał.”¹


W „Pokoju na Itace” aż gęsto od nawiązań nie tylko do epopei o Odysie. Mamy tu prawdziwą, grecką ucztę – mnóstwo nawiązań do mitologii, legend, pieśni. Autor swobodnie porusza się w tych obszarach, czasami wyciąga własne wnioski, dopowiada historie, swobodnie interpretuje fakty. Podejmuje odwieczny dylemat - o relacje człowiek – bogowie. Próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy w człowieku więcej pierwiastka boskiego, czy mimo wszystko na zawsze jest on ograniczony swoją przyziemną postacią.

Dzieło Sándora Márai powstało w roku 1952. Jak możemy dowiedzieć się z lektury życiorysu autora, przebywał on wtedy na emigracji. Uciekł z Węgier przed komunistyczną dyktaturą. Jak wiadomo, do ojczyzny już nigdy nie powrócił. I tutaj samo nasuwa się skojarzenie postaci Márai z Odyseuszem, mit nabiera wydźwięku ludzkiego, współczesnego - jak podobnie można interpretować tułaczkę starożytnego bohatera i emigracyjne losy pisarza. Mit wchodzi w życie, staje się rzeczywistością.

Sándor Márai i jego książki zawsze stawiają czytelnikowi wyzwanie. Wymagają skupienia, ciszy. Nie da czytać ich się w biegu. Wymuszają chwilę zadumy, refleksji. I to jest dla mnie takie cenne. Naprawdę warto propagować tego autora, poświęcić swój cenny czas temu pisarzowi, wielkiemu erudycie i indywidualiście.



¹ Sándor Márai "pokój na Itace", str 45

______________________

Wydawnictwo : Czytelnk

Seria: Nike

Data wydania: maj 2009

Moja ocena: 5/5


_______________________

środa, 16 lutego 2011

Tajemnicza wyprawa

W 2008 roku, podczas kręcenia pewnego dokumentu w niedostępnych górach Sierra Nevada, angielski dokumentalista Julian Cooke całkiem przypadkowo natrafia na coś,
o czym od pierwszej chwili wie, że może to odmienić bieg jego zawodowego życia, że znalazł temat, dzięki któremu wypłynąć może na szerokie medialne wody. Natrafia on na resztki starego, zmurszałego wozu, jakiego używano w XIX wieku do przewożenia dobytku. Może nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby Cook nie wiedział pewnej rzeczy – w tych okolicach ponad sto lat temu zaginęła pewna wyprawa, tzw. wyprawa Prestona. Przyjrzał się więc znalezisku lepiej – pod warstwą mchu, ziemi, zdrewniałych resztek roślin znalazł jeszcze coś – skrzynię, a w niej niezwykły pamiętnik Benjamina Lamberta, XIX- wiecznego wędrowca i podróżnika, który przypłynął do Ameryki ze starego kontynentu w poszukiwaniu przygody życia. Już pobieżna lektura pamiętnika wskazywała, że musiało wydarzyć się tutaj coś niezwykłego… Dla filmowca z krwi i kości, jakim był Cooke nie potrzeba było już nic więcej. Takiego tematu się nie marnuje.

Najważniejszą sprawą a zarazem osnową całej książki uczynił Scarrow historię właśnie pewnej wyprawy – grupa kilkunastu osób pod wodzą Prestona, charyzmatycznego przywódcy, guru, która postanawia wyruszyć w góry w poszukiwaniu terenów do zasiedlenia i zawiązania nowej wspólnoty. Do tej pory zarówno oni, jak i ich przywódca należeli do wspólnoty mormonów, jednak pewnego dnia Preston usłyszał głos Boga, który uczynił go swoim wybrańcem, i polecił założyć nowa wspólnotę, opartą na całkiem innych zasadach. To, co wydawało się słuszne Prestonowi, niekoniecznie musi takie być w rzeczywistości...
Oto wędrują wraz z przewodnikiem w poszukiwaniu miejsca na osiedlenie się, mają przed sobą nieprzebyte lasy, strome urwiska, przepaści i ścieżki, tymczasem zapada przedwczesna zima, która unieruchomi ich w jednym miejscu aż do wiosny…

Opowieść ta to jednak nie tylko historia grupki osadników – to przede wszystkim przestroga, do czego może doprowadzić fanatyzm religijny, uzurpowanie przez jednostkę prawa do sumienia innych ludzi. Do czego doprowadzić może postępowanie socjopatologicznego, ocierającego się o szaleństwo przywódcy w myśl słów – wprowadź pośród swoich ludzi silny strach, a uczynią dla ciebie wszystko. Ukazanie zagrożenia, jakie zawsze niesie za sobą zbytnie zradykalizowanie religii.

Podobać się także tutaj może stopniowe budowanie napięcia, kiedy ze strony na stronę robi się ciekawiej, a my z niecierpliwością przewracamy kartki książki. Także dwutorowy bieg akcji sprzyja urozmaiceniu, bo sprawy dzieją się zarówno współcześnie jak i w roku 1856.
Warto odnotować też sprawne posługiwanie się i mieszanie typami narracji – autor umiejętnie przeskakuje od narracji trzecioosobowej w części dziejącej się współcześnie do pierwszoosobowej w części historycznej.


Inspiracją do napisania tej powieści stała się dla autora pewna autentyczna wyprawa XIX - wiecznych osadników - tzw wyprawa Donnera. Jak sam mówi początkowo miał zamiar po prostu napisać zbeletryzowaną wersję tamtej historii, ale chyba jego zmysł i talent pisarski przeważył i oto mamy przed sobą ubarwioną, krwistą i soczystą wersję wydarzeń wg Alexa Scarrowa.

„Anioł śmierci” to powieść z gatunku thrillera, gdzie mimo zaskakującej w wielu punktach akcji wiemy już niemal od początku, że takie nagromadzenie złych emocji raczej nie doprowadzi do niczego dobrego. A może mimo wszystko jest jakaś nadzieja. Ale na to pytanie każdy z nas musi odpowiedzieć sobie sam…

____________________________

Tytuł : "Anioł śmierci"

Autor: Alex Scarrow

Wydawnictwo: G+J

Data polskiej premiery: 2010-06-02

Moja ocena: 4/5

_____________________________

sobota, 12 lutego 2011

Sun of Jamaica

W 1946 Errol Flynn przypadkowo przybył na Jamajkę – szkuner którym płynął uległ katastrofie podczas huraganu a on sam dryfował aż zobaczył ląd. Resztką sił dopłynął do brzegu a wydarzenie to zapoczątkowało jego wieloletnią miłość do tej przepięknej wyspy. Było to zdarzenie autentyczne, stało się inspiracją dla Margaret Cezair - Thompson i pobudziło jej wyobraźnię do stworzenia swojej opowieści.

Książka „Córka pirata” to taka mini-saga o losach dwóch kobiet – Idy oraz jej córki May połączonych postacią Flynna – sławnego aktora z lat czterdziestych, który odegra w ich życiu ważną rolę.
Dla mnie największym plusem książki było umieszczenie jej akcji na Jamajce – autorka pochodzi właśnie z tej wyspy i chociaż obecnie osiadła w Stanach Zjednoczonych, to na kartach powieści po prostu czuje się jej ogromną miłość do swojego kraju, a zwłaszcza do jego wspaniałej przyrody . Jak mówi słowami jednej
z bohaterek : „ Zawsze byłam do szaleństwa zakochana w ziemi, na której się urodziłam – w ziemi, nie narodzie albo państwie, to nie jest patriotyzm; to takie ziemiolubstwo, będące jednocześnie namiętnością i rodzajem ucieczki. Kiedy byłam mała wstawałam zwykle wcześniej od innych, żeby mieć widok tylko dla siebie i żeby nikt nie stał miedzy mną i porannym powietrzem”¹…

Jamajka to kraj, gdzie krzyżują się drogi białych i czarnych, ubodzy żyją obok bogatych, czary wiedźm 'obeah' mieszają się z nowoczesnością . To kraj pełen kontrastów – gdzie piękno krajobrazu bywa zakłócone przez nędzne chatki i dachy z blachy falistej. To kraj pokoju, miłości , ojczyzna reggae, ska i rastafarian, a jednocześnie kraj w którym w latach siedemdziesiątych podczas uzyskiwania przez wyspę niepodległości dochodziło do krwawych zamieszek a na ulicach pojawiło się kubańskie wojsko. To wszystko znajdziemy na kartach tej książki. To ciekawa powieść, pisana barwnym językiem, z powiewem bryzy znad Morza Karaibskiego, zapachu mango i pięknych krzewów amarylisu rosnących tutaj bujnie. To taki promyk słońca w ten zimowy czas.

_____________________

¹ Margaret Cezair – Thompson „ Córka pirata ”, str. 369

_____________________

Autor: Margaret Cezair-Thompson

Wydawnictwo: Świat Książki

Data polskiej premiery: 2010

Moja ocena : 4/5


____________________________

A na koniec dla poprawy nastroju – rodowity Jamajczyk – Bob Marley :)



_________________________